Konstytucyjny podział władzy w Polsce prawda czy fikcja ?

Czy Poseł który jest władzą ustawodawczą może być jednocześnie Ministrem  – który jest władzą wykonawczą ? To kluczowe pytanie dla polskiego systemu politycznego.

Zasada podziału i równowagi władzy wywodzi się z zasady demokratycznego państwa prawa.

Zasada podziału władzy została zaproponowana przez Monteskiusza w XVIII wieku. Zakłada ona podział władzy na:

  • Sejm i Senat – władza ustawodawcza stanowiona przez parlament za pomocą uchwał, które tworzą prawo,
  • Rząd – władza wykonawcza będącą w rękach   rządu, który wprowadza prawo w życie,
  • Sądy – władza sądownicza sprawowana przez sądy i trybunały, wydające wyroki na podstawie obowiązującego prawa.

Wszystkie trzy rodzaje władzy powinny być równorzędne, niezależne od siebie i jednocześnie nawzajem się kontrolować. Organy państwa nie powinny łączyć wykonywanych przez siebie funkcji. Żadna władza nie powinna ponadto posiadać przewagi nad innymi.

Obecnie obowiązująca Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 roku stanowi, że ustrój naszego państwa opiera się na podziale i równowadze władzy ustawodawczej, wykonawczej i sądowniczej. Zgodnie z zapisami konstytucyjnymi władzę ustawodawczą sprawuje Sejm i Senat, władzę wykonawczą Prezydent oraz Rada Ministrów. Natomiast władzę sądowniczą sprawują w Polsce sądy i trybunały.

Podział władzy powinien być oparty na równowadze. Oznacza to, że wzajemne relacje pomiędzy poszczególnym władzami powinny być zrównoważone. Każda władza powinna posiadać stosowne instrumenty prawne, tak aby hamować pozostałe władze i nie doprowadzić do koncentracji całej władzy w państwie w rękach tylko jednej władzy.

Kompetencje organów władzy ustawodawczej, czy wykonawczej nie powinny naruszać kompetencji władzy sądowniczej i na odwrót. Wyodrębnienie poszczególnych władz nie jest trudne. Natomiast rozgraniczenie ich działalności nie jest już tak łatwym procesem.

Relacje pomiędzy władzą ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą powinny się opierać na:

  • wzajemnej równowadze,
  • wzajemnym hamowaniu się,
  • kontroli poszczególnych władz.

Władze pomimo, iż są podzielone powinny ze sobą współpracować.

4 thoughts on “Konstytucyjny podział władzy w Polsce prawda czy fikcja ?”

  1. Pytanie zasadne w systemie demokratycznym w wyedukowanym społeczeństwie, w Polsce gdzie mało kto interesuje się polityką nie ma to większego znaczenia . Jeszcze wiele czasu upłynie nim zmieni się ten system. Czas komunistycznej dyktatury jeszcze tkwi z Polakach… niestety.

  2. Pytanie zasadne w systemie demokratycznym w wyedukowanym społeczeństwie, w Polsce gdzie mało kto interesuje się polityką nie ma to większego znaczenia . Jeszcze wiele czasu upłynie nim zmieni się ten system. Czas komunistycznej dyktatury jeszcze tkwi z Polakach… niestety.

  3. Ciekawe że w przypadku gdy parlamentarzysta zostanie wybrany na wójta, burmistrza, prezydenta miasta sprawa jest prosta, bo zainteresowany bezwzględnie traci mandat posła lub senatora. Natomiast w przypadku wyboru na radnego prawo daje dwa tygodnie na zastanowienie.

    Ordynacja wyborcza do Sejmu i Senatu nakazuje w ciągu 14 dni od opublikowania w Dzienniku Ustaw wyniku wyborów (stało się to 26 października – Dz.U. nr 198) złożenie marszałkowi Sejmu oświadczenia o złożeniu rezygnacji z zajmowanego stanowiska lub pełnionej funkcji. Dotyczy to m.in. radnych, członków zarządu powiatu, województwa lub związku komunalnego, a także wójtów, burmistrzów i prezydentów miast. Zgodnie z ustawą o samorządzie gminnym mandatu posła i senatora nie można łączyć także z funkcją zastępcy szefa gminy lub miasta. W sytuacji gdy posłem lub senatorem zostanie wójt, konieczne są przedterminowe wybory. Zarządza je premier, a muszą być przeprowadzone w ciągu 90 dni od wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu. W przypadku radnych większych gmin, powiatów i województw ich miejsca zajmują osoby z list wyborczych z wyborów samorządowych kolejne pod względem osiągniętego wyniku.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.